HDMI vs DisplayPort: de Strijd der Titanen

HDMI en DisplayPort zijn allebei aansluitingen die video- en audiosignalen digitaal versturen. Ze lijken op elkaar en hebben dezelfde functie. Toch zijn het twee verschillende aansluitingen, met elk hun eigen sterke punten. Maar wie komt er als winnaar naar boven in de strijd HDMI vs. DisplayPort? 🤔

Het korte antwoord: sluit je een tv, gameconsole of soundbar aan, dan gebruik je HDMI. Sluit je een pc aan op een snelle gamingmonitor, of wil je meerdere monitors aan één aansluiting, dan is DisplayPort meestal de betere keuze. Hieronder lees je waarom.

HDMI vs. DisplayPort: waar gebruik je ze voor?

Je gebruikt HDMI of DisplayPort als je een apparaat aansluit op een beeldscherm. Bijvoorbeeld als je je laptop of computer wil verbinden met een monitor, of als je een gameconsole aansluit op je tv.

Allebei de aansluitingen doen hetzelfde: ze versturen beeld in HD- of Ultra HD-kwaliteit en het geluid van het ene apparaat naar het andere. HDMI is de standaard in de huiskamer, DisplayPort is gemaakt voor computers en monitors. Daar komen de belangrijkste verschillen uit voort.

De voordelen van HDMI

Van tv’s tot geluidssystemen en van laptops tot gameconsoles: HDMI ('high definition multimedia interface') is tegenwoordig overal te vinden. Daarmee komen we meteen bij het grootste pluspunt: HDMI is erg bekend en toegankelijk. Een kabel hoeft helemaal niet duur te zijn, en in bijna elk apparaat met een beeldscherm zit een HDMI-aansluiting.

Als je een gameconsole hebt, zoals een PlayStation 5, Xbox Series X of Nintendo Switch 2, is DisplayPort geen optie. Deze spelcomputers hebben alleen een HDMI-aansluiting. Ook tv's hebben vrijwel nooit een DisplayPort-ingang.

Met HDMI 2.1 is HDMI bovendien flink sneller geworden. Een tv of console met HDMI 2.1 haalt 4K bij 120 Hz, en ondersteunt functies voor gamers zoals VRR (variabele verversingssnelheid, tegen haperend beeld) en ALLM (de tv schakelt zelf naar de gamemodus met de kortste vertraging).

Een ander groot voordeel van HDMI is de ondersteuning van ARC (Audio Return Channel). Met deze functie stuurt je tv via de HDMI-aansluiting het geluid terug naar een ander apparaat, zoals een soundbar of een surround-systeem. Zo heb je geen aparte optische geluidskabel meer nodig, en bedien je de soundbar gewoon met de afstandsbediening van je tv.

De nadelen van HDMI

Maar HDMI is niet alleen maar rozengeur en maneschijn. Op sommige vlakken verliest deze aansluiting het van DisplayPort. Zo sluit je met een HDMI-kabel maximaal één monitor op je computer aan. Wil je twee schermen gebruiken? Dan heb je ook twee HDMI-kabels en twee HDMI-uitgangen nodig.

Ook bij pc-monitors zit HDMI soms in de weg. Veel monitors hebben nog een HDMI 2.0-ingang, ook als het paneel sneller kan. Een monitor van 1440p en 165 Hz haalt via HDMI dan bijvoorbeeld maar 144 Hz, of een 4K-monitor maar 60 Hz. Via DisplayPort haal je wél de volle verversingssnelheid (hier kom ik later op terug). Kijk dus altijd in de specificaties welke HDMI-versie de ingang heeft.

Voordelen HDMI:

• Een kabel hoeft niet duur te zijn
• Te vinden in tv's, consoles, laptops en monitors van alle prijsklassen
• De enige aansluiting voor gameconsoles en tv's
• HDMI 2.1: 4K bij 120 Hz, VRR en ALLM
• ARC- en eARC-ondersteuning

Nadelen HDMI:

• Maximaal één scherm per HDMI-poort
• Op veel monitors een oudere HDMI-ingang met een lagere maximale verversingssnelheid
• Op de computer minder flexibel dan DisplayPort

De voordelen van DisplayPort

DisplayPort is ontworpen voor computers, en daar merk je het aan. Het grootste voordeel is dat bijna elke gamingmonitor en videokaart een DisplayPort-aansluiting heeft die de volle snelheid van het scherm aankan. Op een videokaart vind je meestal drie DisplayPort-uitgangen en maar één HDMI-uitgang. Het verschil zit ‘m vooral in de bandbreedte en de verversingssnelheid. G-Sync en FreeSync, de technieken die haperend beeld op een pc-monitor voorkomen, werken via DisplayPort op elke monitor die ze ondersteunt. Via HDMI hangt dat af van de monitor.

Bandbreedte?

Verversingssnelheid, frames per seconde en bandbreedte. Je hebt deze termen voorbij zien komen, maar wat betekenen ze? De bandbreedte kan je vergelijken met een tunnel. In een kleine tunnel met één rijstrook kan je weinig auto’s kwijt. Heb je een bredere tunnel? Dan kan er meer verkeer tegelijkertijd door de tunnel rijden.

Zo werkt bandbreedte ook. Een hogere bandbreedte is een bredere tunnel. Zo gaan er meer gegevens tegelijkertijd door de kabel, en dat heb je nodig voor een hogere resolutie of meer beelden per seconde. DisplayPort 2.1 haalt tot 80 Gbit/s, HDMI 2.1 tot 48 Gbit/s. De nieuwe HDMI 2.2 gaat naar 96 Gbit/s, maar apparaten daarmee zijn er nog nauwelijks.

Meerdere schermen

Nog een pluspunt van DisplayPort is de optie om meerdere schermen op één uitgang aan te sluiten. Dat heet MST (multi-stream transport). Je gebruikt daarvoor een MST-hub of dockingstation, of je lust de monitors door: je computer gaat naar de eerste monitor, en die heeft een DisplayPort-uitgang naar de tweede. Hoeveel schermen dat er zijn, hangt af van de resolutie en de bandbreedte: met twee of drie Full HD-monitors gaat het meestal prima, met twee 4K-monitors op 60 Hz heb je al DisplayPort 1.4 of nieuwer nodig.

Let op: een Mac ondersteunt MST niet voor losse schermen. Via een MST-hub laat een Mac op alle monitors hetzelfde beeld zien. Daar sluit je elk scherm dus apart aan, bijvoorbeeld via usb-c of Thunderbolt.

De nadelen van DisplayPort

Anders dan HDMI is DisplayPort puur ontworpen voor computers, laptops en monitors. Tv's, spelcomputers, mediaspelers en geluidssystemen hebben vrijwel nooit een DisplayPort-aansluiting.

Ook ondersteunt DisplayPort geen ARC en eARC. DisplayPort stuurt wel geluid mee naar je monitor, maar voor een soundbar of receiver moet je bij HDMI zijn.

Verder heeft niet elk apparaat een losse DisplayPort-poort. Goedkope monitors hebben soms alleen HDMI, en veel laptops hebben geen grote DisplayPort-aansluiting meer. Daar zit DisplayPort vaak in de usb-c- of Thunderbolt-poort (DisplayPort Alt Mode). Met een usb-c-naar-DisplayPort-kabel werkt dat prima, maar niet elke usb-c-poort ondersteunt beeld. Kijk of er een DisplayPort- of Thunderbolt-logo naast de poort staat.

DisplayPort is overigens niet duurder dan HDMI. Fabrikanten betalen geen licentiekosten voor DisplayPort, en een goede DisplayPort-kabel kost ongeveer hetzelfde als een goede HDMI-kabel.

Voordelen DisplayPort:

• Op bijna elke gamingmonitor en videokaart de volle verversingssnelheid
• Meerdere schermen op één uitgang mogelijk (MST)
• Ook via usb-c en Thunderbolt
• Geen licentiekosten, kabels zijn niet duurder dan HDMI

Nadelen DisplayPort:

• Zit alleen in computers, laptops en monitors; tv's, gameconsoles en mediaspelers hebben het niet
• Geen ARC- of eARC-functionaliteit
• Niet op elke goedkope monitor of laptop als losse poort

Versies van HDMI en DisplayPort

Over de jaren heen zijn er verschillende versies van HDMI en DisplayPort geweest. In het overzicht hieronder zie je wat is veranderd door de jaren heen. Kijk goed naar de specificaties van je apparaten en kabels om te zien welke resolutie, verversingssnelheid en bandbreedte deze ondersteunen. Het langzaamste onderdeel in de keten (computer, kabel of scherm) bepaalt wat je haalt.

De hoogste waarden bij HDMI 2.1, HDMI 2.2 en DisplayPort 1.4 en 2.1 gelden met DSC (display stream compression), een compressie die je in de praktijk niet ziet. DisplayPort 2.0 is in de praktijk opgevolgd door DisplayPort 2.1, met dezelfde snelheden. Niet elk apparaat met DisplayPort 2.1 haalt de volle 80 Gbit/s: veel monitors en videokaarten blijven op 40 of 54 Gbit/s (UHBR10 of UHBR13.5).

Verschillende soorten DisplayPort en HDMI

Naast de ‘standaard’ HDMI-aansluiting, ook wel HDMI type A genoemd, zijn er kleinere varianten van HDMI. HDMI type C (HDMI-mini) en type D (HDMI-micro) zijn kleinere HDMI-aansluitingen die je tegenkomt in camera’s, tablets en bijvoorbeeld de Raspberry Pi. Daarnaast heb je nog de HDMI-autoconnector (type E), die in sommige auto’s te vinden is.

Ook DisplayPort heeft een kleiner broertje: Mini-DisplayPort. Deze aansluiting, ontworpen door Apple in 2008, vind je terug in wat oudere MacBook-modellen en op sommige zakelijke laptops en videokaarten. In nieuwere MacBooks is deze aansluiting vervangen door usb-c met Thunderbolt, die de DisplayPort-functionaliteit ondersteunt. Je hebt dan een usb-c-naar-DisplayPort-kabel of -adapter nodig. De MacBook Pro heeft sinds 2021 ook weer een gewone HDMI-poort.

Conclusie

Een absolute winnaar in de strijd HDMI vs. DisplayPort is er dus niet. Op papier liggen ze dicht bij elkaar: HDMI 2.1 en DisplayPort 2.1 zijn allebei snel genoeg voor 4K bij 120 Hz en meer. Welke aansluiting beter is, hangt af van waar je het voor gebruikt:

• Tv, gameconsole, soundbar of receiver: HDMI. DisplayPort zit er niet op, en HDMI heeft ARC en eARC.
• Pc met een snelle gamingmonitor: DisplayPort. Zo haal je zeker de volle verversingssnelheid.
• Meerdere monitors op een laptop of pc: DisplayPort (of usb-c/Thunderbolt), met MST of een dockingstation.
• Gewone kantoormonitor op 60 Hz: maakt niet uit; neem wat je computer en monitor allebei hebben.

Vragen, opmerkingen of tips? We horen graag van je! Vul het feedbackformulier in of laat ons weten wat er beter kan in de comments.