De millennials en voorgaande generaties onder ons weten het nog: moeten wachten op het opstarten van je computer. Ooit was de tijd die het kostte om een programma te laden of een bestand op te slaan, lang genoeg om ons ondertussen even een kopje koffie te laten zetten. Die dagen zijn voorbij, sinds de opkomst van solid state drives, of SSD's.
Inhoudsopgave
- Waarom een SSD aanschaffen?
- Koopgids: hoe kies ik de beste SSD?
- Opslagcapaciteit
- Type SSD
- Lees- en schrijfsnelheid
Zelf heb ik dat een paar jaar geleden nog mogen ervaren. Onze pc was vreselijk traag. 🐢 De laadtijden waren tergend lang en hij worstelde om taken bij te houden. De boosdoener? Een verouderde harde schijf.
Mijn man en ik kochten een SSD, installeerden deze en hielden onze adem in toen we de computer opnieuw opstartten. Dat duurde niet lang: in plaats van de gebruikelijke minutenlange wachttijd, startte onze computer binnen een paar seconden op. Het was alsof we een gloednieuwe machine hadden!
In dit artikel help ik jou met dezelfde aankoop. We verkennen de technologie achter SSD's. We bespreken de onderdelen ervan, de specificaties en waar je op moet letten. Zo help ik je bepalen wat de beste SSD is.
Waarom een SSD aanschaffen?
Een SSD is een van de beste upgrades voor je computer. Het kost minder dan andere componenten en zorgt dat je computer veel sneller en soepeler werkt. Vergeleken met traditionele harde schijven (HDD's) zijn SSD's sneller, stiller en betrouwbaar. Ze versnellen de opstarttijden van je computer en de laadtijden van programma's en bestanden.
Een SSD helpt ook bij multitasking. Omdat ze – in tegenstelling tot HDD's – geen bewegende delen vergen om bestandsdata te lezen en schrijven, kunnen ze gelijktijdige taken veel efficiënter uitvoeren. Combineer dit met de snellere laadtijden en je wisselt in no-time tussen programma's.
Maar de ene SSD is de andere niet. Sommige zijn ontworpen voor maximale snelheid, terwijl andere zich richten op duurzaamheid en betrouwbaarheid. Om precies te weten wat je nodig hebt, moet je onderzoek doen en de verschillende opties afwegen. Lees dus snel verder voor meer informatie hierover!
Koopgids: hoe kies ik de beste SSD?
Het antwoord op die vraag is meerledig. Tijd om een kijkje te nemen in de werking van een SSD!
Opslagcapaciteit
Een SSD is een opslagapparaat. Dat betekent dat je er bestanden op kunt bewaren. Hoeveel gegevens je op kunt slaan, wordt uitgedrukt in bytes. De grote hoeveelheden die op SSD's kunnen, zijn meestal aangeduid in gigabytes (GB) of terabytes (TB).
Als je voornamelijk online werkt en je bestanden opslaat in de cloud, heb je niet veel lokale opslagruimte nodig. Een SSD van 250 GB of 500 GB is daarvoor voldoende. Bewaar je veel video's, foto's of games, dan heb je meer opslagruimte nodig. Overweeg dan een SSD van 1 TB of zelfs 2 TB.
Het gaat niet alleen om die bestanden. Je besturingssysteem en programma's nemen ook ruimte in op je SSD. Windows 10 vraagt 20 GB aan opslagruimte en Windows 11 zelfs 64.1Microsoft (n.d.). 'Windows 10 system requirements'2Microsoft (n.d.). 'Windows 11 system requirements'
Moderne AAA-games nemen soms ook wel 30 tot 50 GB opslagruimte in beslag – "of", voegt mijn collega, Luca, toe: "dik 120 GB, als je fan bent van open-world-spektakels als Baldur's Gate 3!" Denk er dus over na wat je allemaal op je SSD wilt installeren.
SSD's presteren over het algemeen beter als ze niet helemaal vol zijn. Probeer dus wat vrije ruimte over te houden. Als vuistregel geldt dat je je SSD niet meer dan 75% vol moet laten lopen. Dit komt doordat SSD's gebruikmaken van wear leveling.
Bij wear leveling verdeelt de SSD de gegevens gelijkmatig over alle beschikbare cellen in de SSD, zodat sommige cellen niet veel sneller slijten dan andere. Als een SSD bijna vol is, kan het lastiger worden om wear leveling effectief uit te voeren, omdat er minder vrije ruimte is om gegevens gelijkmatig te verdelen.
Natuurlijk is een grotere opslagcapaciteit ook duurder. Je zult dus goed moeten afwegen hoeveel bestanden je wilt opslaan, wat je er allemaal op wilt installeren en hoe je nog wat ruimte over kunt houden. Gaat het je puur om het opslaan van bestanden, dan kun je als je opslag vol raakt ook altijd nog een externe SSD gebruiken. En gaat het vooral om muziek? Overweeg dan een mp3-speler.
Type SSD
Er zijn twee verschillende typen SSD's. Bij het kiezen houd je rekening met wat in je computer past, de snelheid die je wilt bereiken, en wat past binnen je budget. Dit zijn de SSD's die je kunt overwegen:
- SATA SSD's. SATA (serial ATA) SSD's zijn het betaalbaarst. Ze gebruiken dezelfde aansluitingen als ouderwetse harde schijven (SATA), wat betekent dat ze in praktisch elke computer passen. Ze zijn langzamer dan andere SSD's, maar nog steeds een stuk sneller dan HDD's.
- M.2-SSD's. M.2 zijn een nieuwere soort SSD. Ze verbinden met je computer via een PCIe-verbinding direct op het moederbord, die een veel hogere bandbreedte heeft dan SATA. Dat betekent dat ze veel sneller zijn dan SATA SSD's, maar ze zijn ook duurder. Ook moet je checken of je moederbord wel een slot heeft waar deze SSD in past.
- Vergeet daarbij niet te letten op het fysieke formaat! Daarover onder dit kopje meer.
NVME's (non-volatile memory express) gebruikt men vaak als synoniem voor M.2-schijfjes, maar eigenlijk verwijst NVME naar een type protocol die steeds meer M.2-SSD's gebruiken, omdat data-overdracht en -bewerking nóg sneller te laten verlopen.
Lees- en schrijfsnelheid
De leessnelheid van een SSD verwijst naar hoe snel een SSD gegevens ophaalt, of gelezen. Met schrijfsnelheid doelen we op hoe snel hij gegevens opslaat (of schrijft) op de schijf. Deze snelheden meet men doorgaans in megabytes per seconde (MB/s, of MBps) of, in het geval van snellere schijven, in gigabytes per seconde (GB/s, of GBps).
Voer je voornamelijk basistaken uit, zoals websurfen of tekstverwerken? Dan zijn de exacte snelheden niet zo belangrijk – elke moderne SSD is snel genoeg zijn voor deze taken. Bij intensievere taken, zoals het bewerken van video's of het spelen van games, word je blij van een hogere lees- en schrijfsnelheid, omdat je daarbij het verschil echt gaat merken.
Gamers raad ik tenminste 500 MBps aan lees- en schrijfsnelheid aan, of liever nog 550 MBps en hoger als het om triple-A-games gaat.
De geadverteerde lees- en schrijfsnelheden van SSD's zijn vaak de maximale snelheden onder ideale omstandigheden. De snelheden die je in praktijk gaat zien, zijn vaak lager. Lees of bekijk daarom reviews om een beter beeld te krijgen van de daadwerkelijke prestaties.
SSD's vergelijken
Betrouwbaarheid
Een tijdje terug leek onze SSD kapot te zijn. Dan besef je pas hoe erg dat is: al je foto's, al je bestanden, al je (onafgemaakte) projecten – weg. Gelukkig viel het mee en waren onze bestanden nog te redden, maar ik heb wel twee dingen geleerd: dat je altijd een back-up van je bestanden moet maken, en hoe belangrijk de betrouwbaarheid van je SSD is.
Een manier om de betrouwbaarheid van een SSD te beoordelen, is door te kijken naar de MTBF-beoordeling (mean time between failures). Dit is een schatting van de gemiddelde tijd tussen storingen. Een hogere MTBF-waarde betekent over het algemeen een betrouwbaardere schijf.
Kijk ook naar de garantie die de fabrikant biedt. Een langere garantieperiode is over het algemeen een teken dat de fabrikant vertrouwen heeft in de betrouwbaarheid van hun product. En nogmaals: leer van mijn fout en houd er rekening mee dat zelfs de betrouwbaarste schijven soms falen. Maak dus regelmatig back-ups.
NAND-type
NAND is het type flashgeheugen dat SSD's gebruiken. Dit betekent dat het informatie behoudt, zelfs als er geen stroom wordt geleverd. Dit type geheugen zit ook in een usb-stick en een SD-kaart.
NAND maakt het mogelijk gegevens op te slaan in cellen die elektronisch kunnen worden gewist en opnieuw geprogrammeerd. Zo worden gegevens snel en efficiënt opgeslagen en opgehaald.
Er zijn verschillende soorten NAND-geheugen, waaronder SLC, MLC, TLC en QLC. SLC kan maar één stukje informatie per geheugencel opslaan, terwijl MLC er twee kan opslaan, TLC drie, en QLC vier. Hoe meer informatie een cel kan opslaan, hoe meer gegevens de SSD kan bevatten, maar dit kan ook invloed hebben op hoe snel de SSD werkt en hoelang hij meegaat.
SLC is het duurste type, maar het is ook het snelste en gaat het langst mee. Omdat dit type slechts één bit per cel opslaat, zijn de schrijf- en leessnelheden sneller en treden er minder slijtage en degradatie van de cellen op tijdens schrijf- en wisbewerkingen.
Aan de andere kant is QLC het goedkoopste type, maar het is ook het langzaamste en gaat niet zo lang mee. MLC en TLC zitten ergens in het midden – ze bieden een balans tussen prijs, snelheid en levensduur.
Formaat en compatibiliteit
Het formaat van een SSD verwijst naar de fysieke afmetingen en de vorm van de schijf. De meest voorkomende formaten zijn 2,5 inch (SATA), wat hetzelfde formaat is als de meeste laptop harde schijven, en de verschillende M.2-formaten, die we veel in laptops en high-end desktops tegenkomen. 💻🖥️
Bij M.2-SSD's kom je een 4-cijferige codering tegen. Dit geeft de fysieke maat aan. De laatste twee cijfers geven de lengte aan in mm. Zo bestaan 2230, 2242, 2260 en 2280. De 80 mm versie is de meest voorkomende en in de meeste laptops en desktops past deze lange versie.
Korter op een plek waar een langere past, is geen probleem, maar andersom gaat niet werken. Kortere SSD's kom je tegen in compactere apparaten (nóg compacter dan een gewone laptop), zoals in sommige Microsoft-Surface-laptopsen de Steam Deck. Hierboven zie je een foto van de M.2-SSD's die ik in mijn laptop en in mijn Steam Deck heb zitten.
Zorg hoe dan ook altijd dat de schijf compatibel is met je computer. Dit betekent dat je moet controleren of je computer een slot heeft dat past bij het formaat van de SSD die je wilt kopen. Controleer ook of je computer de interface van de SSD ondersteunt (M.2 of SATA, afhankelijk van welk schijfformaat je gekozen hebt).
De 5 beste SSD's onder elkaar
Veelgestelde vragen over SSD's
Hieronder vind je de meestgestelde vragen over SSD's. Heb je echter nog een brandende vraag die hieronder niet staat beantwoord, laat het ons dan weten! We willen je graag helpen bij het maken van de meest geïnformeerde keuze mogelijk.
Is SSD beter dan HDD?
SSD's bieden hogere snelheden dan HDD's, zijn stiller, omdat ze geen bewegende delen hebben, en zijn betrouwbaarder, omdat ze minder gevoelig zijn voor schokken en stoten. Aan de andere kant zijn HDD's over het algemeen goedkoper per gigabyte opslagruimte, waardoor ze een betere optie zijn voor grote opslagbehoeften als snelheid geen prioriteit is.
Waar bestaat een SSD uit?
Een SSD bestaat uit de controller, het NAND-flashgeheugen, en de cache. De controller is de 'brein' van de SSD en beheert de gegevensoverdracht tussen de computer en het flashgeheugen. Het NAND-flashgeheugen is waar de gegevens worden opgeslagen, terwijl de cache een kleine hoeveelheid geheugen is dat dient als buffer om het schrijven te versnellen tijdens schrijfacties.
Wanneer moet je een SSD vervangen?
Er zijn enkele indicatoren die erop wijzen dat het tijd is om je SSD te vervangen. Dit kan onder andere zijn: een sterke afname in prestaties, foutmeldingen die wijzen op een defecte schijf, of als de SSD zijn maximale TBW (total bytes written) heeft bereikt. Daarnaast is het een goed idee om regelmatig back-ups te maken van je gegevens, zodat je voorbereid bent op het onverwachte.
Waarom zijn SSD's zo duur?
SSD's zijn duurder dan HDD's vanwege de technologie die wordt gebruikt om ze te maken. Ze gebruiken NAND-flashgeheugen, wat duurder is om te produceren dan de magnetische schijven die in HDD's worden gebruikt.
Bovendien zijn de snelheid, betrouwbaarheid en duurzaamheid die SSD's bieden vaak aantrekkelijk voor consumenten, wat de hogere prijs rechtvaardigt. 💸 De prijzen van SSD's zijn echter de afgelopen jaren gedaald als gevolg van technologische vooruitgang en toenemende productie.
Conclusie
Het kiezen van de beste SSD draait om het balanceren van verschillende factoren, waaronder opslagcapaciteit, type, snelheid, betrouwbaarheid, NAND-type, en formaat. Onthoud dat de beste SSD voor jou niet noodzakelijkerwijs de duurste of de snelste is. Het is degene die het beste past bij je behoeften en budget. Dus doe je onderzoek en weeg je opties af.
Hopelijk heeft deze koopgids je geholpen om een beter inzicht te krijgen in deze factoren, zodat je de SSD vindt het beste bij je past. Laat, als je wil, nog je feedback achter in het formulier hieronder – daar hebben we veel aan! Succes met je aankoop!
Was dit artikel behulpzaam?
Bronnen
- 1
- 2
